دازه‌ گشاد مي‌شوند و در نتيجه‌، خاصيت‌ ارتجاعي‌ رشته‌هايي‌ كه‌ كيسه‌هاي‌ هوايي‌ را به‌ هنگام‌ تنفس‌ باز و بسته‌ مي‌كنند از بين‌ مي‌رود. اين‌ بيماري‌ معمولاً در بزرگسالان‌ و بين‌ سنين‌ 75-55 سال‌ رخ‌ مي‌دهد و در مردان‌ شايع‌تر از زنان‌ است‌.

علايم‌ شايع:
غالباً در مراحل‌ اوليه‌ علامتي‌ وجود ندارد.
تنگي‌ نفس‌ كه‌ شدت‌ آن‌ تدريجاً طي‌ سال‌ها زياد مي‌شود.
عفونت‌هاي‌ راجعه‌ گاهگاهي‌ در ريه‌ها يا لوله‌هاي‌ نايژه‌اي‌ 
بزرگ‌ شدن‌ قفسه‌ سينه‌ و شبيه‌ شدن‌ آن‌ به‌ بشكه‌

علل:
علت‌ اصلي‌ ناشناخته‌ است‌. اما عوامل‌ مؤثر عبارتند از: 
سيگار كشيدن‌ براي‌ سال‌هاي‌ متمادي‌ 
آلودگي‌ هوا 
آلتهاب‌ كيسه‌هاي‌ هوايي‌ در ريه‌ها 
كمبود ارثي‌ آلفا ـ 1 ـ آنتي‌تريپسين‌

عوامل تشديد كننده بيماري:
مشاغلي‌ كه‌ نيازمند تنفس‌ مخصوص‌ و با زور هستند مثل‌ شيشه‌گري‌ يا نواختن‌ يك‌ ساز بادي‌ موسيقي‌.
بروز عفونت‌هاي‌ مكرر تنفسي‌ كه‌ باعث‌ كاهش‌ عملكرد بافت‌ ريه‌ مي‌شود.
آلرژي‌ يا سابقه‌ خانوادگي‌ آلرژي‌ 
سابقه‌ آسم‌ يا برونشيت

پيشگيري:
سيگار نكشيدن‌ 
از بودن‌ در جاهايي‌ كه‌ آلودگي‌ هوا زياد است‌ خودداري‌ كنيد.
ورزش‌ در حد متوسط‌ و در هواي‌ تميز انجام‌ دهيد.
از بروز آنفلوآنزا و ذات‌الريه‌ با زدن‌ واكسن‌هاي‌ مربوطه‌ جلوگيري‌ كنيد.
از تماس‌ با بيماراني‌ كه‌ دچار عفونت‌ تنفسي‌ هستند خودداري‌ كنيد.
در صورت‌ بروز عفونت‌ ريه‌ به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كنيد. پزشك‌ ممكن‌ است‌ آنتي‌بيوتيك‌ تجويز كند.

عواقب‌ مورد انتظار اين‌ بيماري‌:
را نمي‌توان‌ معالجه‌ كرد، اما با كنترل‌ علايم‌ مي‌توان‌ پيشرفت‌ و شدت‌ گرفتن‌ بيماري‌ را به‌ تأخير انداخت‌. اگر چه‌ آمفيزم‌ اميد به‌ زندگي‌ را كاهش‌ مي‌دهد، بسياري‌ از افراد سال‌ها با آن‌ زندگي‌ مي‌كنند. بدون‌ درمان‌، عوارض‌ بيماري‌ ممكن‌ است‌ مرگبار باشند.

عوارض‌ احتمالي:
مستعد بودن‌ نسبت‌ به‌ بروز عفونت‌هاي‌ ريه‌ 
بيماري‌ انسدادي‌ مزمن‌ ريوي‌ (COPD) 
نارسايي‌ تنفسي‌ يا روي‌ هم‌ خوابيدن‌ ريه‌ 
نارسايي‌ احتقاني‌ قلب‌

درمان
اصول‌ كلي:
اقدامات‌ تشخيصي‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ آزمايش‌ خون‌ و ساير بررسي‌هاي‌ آزماشگاهي‌، عكس‌برداري‌ با اشعه‌ ايكس‌، و آزمون‌هاي‌ عملكرد ريه‌ باشند.
درمان‌ با هدف‌ كاهش‌ علايم‌، كند كردن‌ پيشرفت‌ بيماري‌ و جلوگيري‌ از بروز عوارض‌ صورت‌ مي‌گيرد.
نوعي‌ درمان‌ جديد براي‌ درمان‌ آمفيزم‌ ناشي‌ از كمبود ارثي‌ آلفا ـ 1 ـ آنتي‌تريپسين‌ بسيار نويدبخش‌ است‌.
سيگار را ترك‌ كنيد. سيگار باعث‌ پيشرفت‌ بيماري‌ مي‌شود حتي‌ اگر درمان‌ صورت‌ گيرد.
از استنشاق‌ آلاينده‌هاي‌ تنفسي‌ خودداري‌ كنيد.
اگر در جايي‌ كار مي‌كنيد كه‌ آلودگي‌ هوا زياد است‌، با اقدامات‌ مختلف‌ سعي‌ كنيد از قرار گرفتن‌ در معرض‌ آلودگي‌ اجتناب‌ كنيد. در صورت‌ لزوم‌، شغل‌ خود را عوض‌ كنيد.
به‌ هنگام‌ هشدار در مورد آلودگي‌ هوا، در منزل‌ بمانيد.
سيستم‌ تهويه‌ مطبوع‌ فيلتردار با كنترل‌ رطوبت‌ در منزل‌ خود نصب‌ كنيد.
هر گونه‌ آلرژي‌ همراه‌ آمفيزم‌ بايد درمان‌ شود تا از بدتر شدن‌ آمفيزم‌ جلوگيري‌ شود.
از قرار گرفتن‌ در معرض‌ تغييرات‌ ناگهاني‌ دما يا رطوبت‌، حرف‌ زدن‌ با صداي‌ بلند، خنديدن‌، گريه‌ كردن‌، يا فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بدني‌ شديد، در صورتي‌ كه‌ باعث‌ بروز حمله‌هاي‌ سرفه‌ شوند، خودداري‌ كنيد.
از رفتن‌ به‌ ارتفاعات‌ كه‌ هوا در آنجا رقيق‌ است‌ خودداري‌ كنيد.
دندان‌هاي‌ خود را مرتب‌ مسواك‌ كنيد و نخ‌ دندان‌ بكشيد تا احتمال‌ بروز عفونت‌ در دهان‌ كم‌ شود.
انتهاي‌ تخت‌ خود را حدود 12-10 سانتي‌متر بالا بياوريد. اين‌ كار كمك‌ مي‌كند تا ترشحات‌ مخاطي‌ در قسمت‌هاي‌ تحتاتي‌ ريه‌ جمع‌ نشوند.
از افرادي‌ كه‌ سرفه‌ مي‌كنند يا سرماخوردگي‌ دارند دوري‌ كنيد.
ندرتاً ممكن‌ است‌ انجام‌ پيوند ريه‌ مدنظر قرار گيرد.

داروها:
آنتي‌بيوتيك‌ براي‌ مبارزه‌ يا پيشگيري‌ از عفونت‌هاي‌ ثانويه‌ 
داروهاي‌ گشاد كننده‌ نايژه‌ براي‌ رفع‌ اسپاسم‌ لوله‌هاي‌ نايژه‌اي‌ 
واكسن‌ انفلوآنزا و واكسن‌ ذات‌الريه‌ 
اكسيژن‌ در مراحل‌ انتهايي‌

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري:
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري محدود خواهد شد، اما تا حدي‌ كه‌ قدرتتان‌ اجازه‌ مي‌دهد فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ‌ كنيد. عدم‌ فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري به‌ مدت‌ طولاني‌ موجب‌ بيشتر شدن‌ ناتواني‌ خواهد شد.

رژيم‌ غذايي:
روزانه‌ حداقل‌ 8 ليوان‌ آب‌ بنوشيد. اين‌ كار باعث‌ رقيق‌ شدن‌ ترشحات‌ ريوي‌، و آسان‌تر شدن‌ تخليه‌ آنها با سرفه‌ مي‌شود.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ تان علايم‌ آمفيزم‌ را داريد.
اگر يكي‌ از موارد زير پس‌ از تشخيص‌ رخ‌ دهد: 
تب‌ 
وجود خون‌ در خلط‌ 
افزايش‌ تنگي‌ نفس‌، يا تنگي‌ نفس‌ بدون‌ سرفه‌ يا به‌ هنگام‌ استراحت‌ 
درد قفسه‌ سينه‌ 
زياد شدن‌، غليظ‌ شدن‌، يا تغيير رنگ‌ خلط‌، علي‌رغم‌ درمان‌آمنوره‌ اوليه‌
Amenorrhea Primary

شرح بيماري:
آمنوره‌ اوليه‌ عبارت‌ است‌ از فقدان‌ كامل‌ عادت‌ ماهانه‌ در يك‌ دختر جوان‌ حداقل‌ 16 ساله‌ ظاهراً طبيعي‌، يا 14 ساله‌ كه‌ رشد طبيعي‌ نداشته‌ است‌ يا خصوصيات‌ ثانويه‌ جنسي‌ در وي‌ به‌ وجود نيامده‌اند. اين‌ اختلال‌ نادر است‌ زيرا بيش‌ از 95% از دختران‌ اولين‌ قاعدگي‌ خود را تا 15 سالگي‌ تجربه‌ مي‌كنند.

علايم‌ شايع:
فقدان‌ عادت‌ ماهانه‌ پس‌ از بلوغ‌. عادت‌ ماهانه‌ اكثر دختران‌ تا سن‌ 14 سالگي‌ آغاز مي‌شود و سن‌ متوسط‌ شروع‌ عادت‌ ماهانه‌ 12 سال‌ و 8 ماه‌ است‌.

علل:
معمولاً ناشناخته‌ است‌. علل‌ احتمالي‌ عبارتند از: 
به‌ تأخير افتادن‌ بلوغ‌ 
ناهنجاري‌هاي‌ مادرزادي‌ مثل‌ فقدان‌ اعضاي‌ تناسلي‌ (مجرا تناسلي‌، رحم‌، يا تخمدان‌ها) يا غيرطبيعي‌ بودن‌ ساختمان‌ آنها 
بسته‌ بودن‌ كامل‌ پرده‌ بكارت‌ كه‌ به‌ اين‌ ترتيب‌ مانع‌ خروج‌ خونريزي‌ عادت‌ ماهانه‌ مي‌شود.
اختلالات‌ دستگاه‌ غدد درون‌ريز (تومورها، عفونت‌ها، يا ساير مشكلات‌)
اختلالات‌ كروموزمي‌ 
بيماري‌ عمومي‌ در بدن‌ 
ندرتاً، مشكلات‌ تغذيه‌اي‌ شديد مثل‌ بي‌اشتهايي‌ رواني‌، يا فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بدني‌ شديد مثلاً در ورزشكاران‌ زن‌ حرفه‌اي‌

عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر:
استرس‌ 
استفاده‌ از داروهايي‌ مثل‌ قرص‌هاي‌ ضدحاملگي‌، داروهاي‌ ضدسرطان‌، بار بيتورات‌ها، مخدرها، داروهاي‌ كورتيزوني‌، كلرديازپوكسايد و رزرپين‌.
ورزش‌ شديد 
سابقه‌ خانوادگي‌ آغاز ديرهنگام‌ عادت‌ ماهانه‌ 
رژيم‌ لاغري‌ يا كاهش‌ وزن‌ شديد

پيشگيري:
از هيچ‌ دارويي‌ سرخود استفاده‌ نكنيد مگر با تجويز پزشك‌ 
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ حرفه‌اي‌ ورزشي‌ را در صورت‌ توصيه‌ تا حدي‌ كم‌ كنيد.
در صورت‌ وجود هرگونه‌ بيماري‌ زمينه‌ساز، براي‌ درمان‌ به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كنيد.
تغذيه‌ مناسب‌ و نگهداري‌ وزن‌ در حد ايده‌آل‌

عواقب‌ مورد انتظار:
فقدان‌ عادت‌ ماهانه‌ به‌ خودي‌ خود يك‌ خطر براي‌ سلامتي‌ محسوب‌ نمي‌شود، اما علت‌ آن‌ بايد معلوم‌ شود. اگر عامل‌ آن‌ يك‌ كيست‌ يا تومور تخمدان‌ باشد، بايد جراحي‌ انجام‌ شود.
آمنوره‌ معمولاً با هورمون‌ درماني‌ يا رفع‌ علت‌ زمينه‌ساز قابل‌ معالجه‌ است‌. درمان‌ ممكن‌ است‌ تا سن‌ 18 سالگي‌ به‌ تعويق‌ انداخته‌ شود مگر اين‌ كه‌ بتوان‌ علت‌ را مشخص‌ كرد و بدون‌ خطر درمان‌ نمود.
عللي‌ كه‌ گاهي‌ نمي‌توان‌ آنها را درمان‌ نمود عبارتند از اختلالات‌ كروموزومي‌ و ناهنجاري‌هاي‌ دستگاه‌ تناسلي‌
عوارض‌ احتمالي:
پريشاني‌ رواني‌ در رابطه‌ با تكامل‌ جنسي‌ 
ناتواني‌ در حامله‌ شدن‌ 
در موارد نادر مشكلات‌ غدد درون‌ريز، ممكن‌ است‌ علاوه‌ بر هورمون‌ درماني‌ نياز به‌ جراحي‌ وجود داشته‌ باشد.

درمان‌
اصول‌ كلي:
اقدامات‌ تشخيصي‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ موارد زير باشد: شرح‌ حال‌ پزشكي‌ و شخصي‌ و معاينه‌ كامل‌؛ اندازه‌گيري‌ هورمون‌هاي‌ خون‌ به‌ علاوه‌ بررسي‌ كار تيروييد و غدد فوق‌كليوي‌ 
درمان‌ معمولاً شامل‌ هورمون‌ درماني‌ جايگزين‌ مي‌شود. درمان‌ آمنوره‌اي‌ كه‌ ربطي‌ به‌ كمبود هورمون‌ ندارد بسته‌ به‌ علت‌ آن‌ انجام‌ مي‌گيرد.
روان‌ درماني‌ يا مشاوره‌، در صورتي‌ كه‌ آمنوره‌ در اثر استرس‌ يا مشكلات‌ تغذيه‌اي‌ شديد به‌ وجود آمده‌ باشد.
در صورت‌ لزوم‌، يك‌ جراحي‌ كوچك‌ براي‌ ايجاد سوراخ‌ در پرده‌ بكارت‌ كاملاً بسته‌ 
گاهي‌ جراحي‌ براي‌ تصحيح‌ ناهنجاري‌هاي‌ دستگاه‌ تناسلي‌

داروها:
امكان‌ دارد براي‌ شروع‌ خونريزي‌ هورمون‌ پروژسترون‌ تجويز شود. اگر با قطع‌ مصرف‌ پروژسترون‌ خونريزي‌ آغاز شود، دستگاه‌ تناسلي‌ درست‌ كار مي‌كند و احتمال‌ وجود بيماري‌ غده‌ هيپوفيز نيز كم‌ است‌. اگر با قطع‌ مصرف‌ پروژسترون‌ خونريزي‌ آغاز نشود، امكان‌ دارد از داروهاي‌ محرك‌ تخمدان‌ مثل‌ كلوميفن‌ يا گنادوتروپين‌ها (هورمون‌هاي‌ طبيعي‌ محرك‌ تخمدان‌ كه‌ از هيپوفيز ترشح‌ مي‌شوند) براي‌ اين‌ منظور استفاده‌ شود.

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري:
محدوديتي‌ براي‌ آن‌ وجود ندارد. مرتباً ورزش‌ كنيد ولي‌ شدت‌ آن‌ نبايد زياد باشد.
اگر اضافه‌ وزن‌ داريد يا زيادي‌ لاغر هستيد، در رابطه‌ با رژيم‌ غذايي‌ مناسب‌ با پزشكتان‌ يا متخصص‌ تغذيه‌ مشورت‌ كنيد. سعي‌ نكنيد با رژيم‌هاي‌ لاغري‌ سخت‌گيرانه‌ وزن‌ خود را به‌ سرعت‌ پايين‌ بياوريد.

رژيم‌ غذايي:
روزانه‌ سه‌ وعده‌ غذايي‌ متعادل‌ مصرف‌ كنيد.
در صورتي‌ كه‌ بسيار لاغر يا چاق‌ هستيد، در مورد رژيم‌ غذايي‌ با پزشك‌ مشورت‌ كنيد. با رژيم‌هاي‌ سرخود سعي‌ نكنيد وزن‌ خود را كاهش‌ دهيد.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما 16 سالتان‌ شده‌ است‌ اما هرگز عادت‌ ماهانه‌ نداشته‌ايد.
اگر علي‌رغم‌ درمان‌، عادت‌ ماهانه‌ در عرض‌ 6 ماه‌ آغاز نشود.آمنوره‌ "قطع‌ قاعدگي"‌) ثانويه‌)
Amenorrhea secondary

شرح بيماري:
آمنوره‌ (قطع‌ قاعدگي‌) ثانويه‌ عبارت‌ است‌ از توقف‌ قاعدگي‌ براي‌ حداقل‌ 3 ماه‌ در خانمي‌ كه‌ قبلاً قاعده‌ مي‌شده‌ است‌.

علايم‌ شايع:
از بين‌ رفتن‌ دوره‌ قاعدگي‌ براي‌ حداقل‌ 3 ماه‌ يا بيشتر در خانمي‌ كه‌ حداقل‌ يك‌ بار قاعدگي‌ داشته‌ است‌.

علل:
بارداري‌ (اگر نزديكي‌ رخ‌ داده‌ است‌)
شيردهي‌ به‌ كودك‌ شيرخوار 
قطع‌ مصرف‌ قرص‌هاي‌ ضدبارداري‌ 
يائسگي‌ (در صورتي‌ كه‌ سن‌ بيش‌ از 35 سال‌ و بارداري‌ وجود نداشته‌ باشد)
استرس‌ عاطفي‌ يا اختلال‌ رواني‌ 
جراحي‌ و برداشتن‌ تخمدان‌ها و رحم‌ 
اختلال‌ غدد درون‌ريز، از جمله‌ هيپوفيز، هيپوتالاموس‌، تيروييد، پاراتيروييد، غدد فوق‌ كليوي‌، و تخمدان‌ها 
ديابت‌ شيرين‌ (مرض‌ قند) 
بيماري‌ سل‌ 
چاقي‌، بي‌اشتهايي‌ عصبي‌، يا پرخوري‌ عصبي‌ 
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري جسماني‌ شديد مثل‌ دوهاي‌ استقامت‌
عوامل تشديد كننده بيماري:
استرس‌ 
تغذيه‌ نامناسب‌ 
استفاده‌ از بعضي‌ داروها مثل‌ مخدرها، فنوتيازين‌ها (از داروهاي‌ ضد روان‌پريشي‌)، رزرپين‌، يا هورمون‌ها 
ورزش‌ شديد

پيشگيري:
اگر قطع‌ قاعدگي‌ به‌ علت‌ يك‌ بيماري‌ زمينه‌ساز مثل‌ بيماري‌ سل‌، ديابت‌، يا بي‌اشتهايي‌ عصبي‌ رخ‌ داده‌ است‌، بايد اين‌ بيماري‌ زمينه‌ساز درمان‌ شود.
اگر علت‌ قطع‌ قاعدگي‌ مشخص‌ نيست‌، هيچ‌گونه‌ روش‌ خاصي‌ براي‌ پيشگيري‌ وجود ندارد.
تغذيه‌ بايد خوب‌ باشد و بايد سعي‌ شود وزن‌ در حد مناسب‌ نگهداري‌ شود.

عواقب‌ مورد انتظار:
قطع‌ قاعدگي‌ خطري‌ براي‌ سلامتي‌ نيست‌. برطرف‌ شدن‌ آن‌ بستگي‌ به‌ علت‌ زمينه‌ساز دارد: 
اگر آمنوره‌ ناشي‌ از بارداري‌ يا شيردهي‌ باشد، قاعدگي‌ بعد از اتمام‌ آنها باز خواهد گشت‌.
اگر ناشي‌ از قطع‌ قرص‌هاي‌ ضدبارداري‌ باشد، قاعدگي‌ بعد از 2 ماه‌ تا 2 سال‌ بايد باز گردد.
اگر ناشي‌ از يائسگي‌ باشد، قاعدگي‌ها مرتباً كاهش‌ يافته‌ و شايد ديگر هيچگاه‌ برنگردد. برداشتن‌ رحم‌ نيز باعث‌ قطع‌ قاعدگي‌ به‌ طور دايمي‌ خواهد شد.
اگر غدد درون‌ريز دچار اختلال‌ شده‌ باشند، با تجويز هورمون‌ كاهش‌ يافته‌ معمولاً باعث‌ بازگشت‌ قاعدگي‌ خواهد شد.
اگر قطع‌ قاعدگي‌ ناشي‌ از بيماري‌هايي‌ چون‌ بي‌اشتهايي‌ يا پرخوري‌ عصبي‌ باشد، درمان‌ موفقيت‌آميز اين‌ بيماري‌ها براي‌ بازگشت‌ قاعدگي‌ ضروري‌ است‌.
اگر قطع‌ قاعدگي‌ ناشي‌ از ديابت‌ يا بيماري‌ سل‌ باشد، امكان‌ دارد قاعدگي‌ هرگز باز نگردد.
اگر قطع‌ قاعدگي‌ ناشي‌ از فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري جسماني‌ شديد باشد، با كاهش‌ فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري ، قاعدگي‌ باز خواهد گشت‌.

عوارض‌ احتمالي:
در صورتي‌ كه‌ هيچ‌گونه‌ علت‌ جدي‌ زمينه‌ساز پيدا نشود، هيچ‌ عارضه‌اي‌ رخ‌ نخواهد داد.
امكان‌ دارد بعضي‌ از علايم‌ كمبود استروژن‌، مثل‌ گُرگرفتگي‌ و خشكي‌ مجراي‌ تناسلي‌ بروز كنند. 
امكان‌ دارد توانايي‌ بچه‌دار شد مختل‌ شود

درمان‌
اصول‌ كلي:
براي‌ كمك‌ به‌ تشخيص‌، معمولاً آزمايشاتي‌ چون‌ آزمايش‌ بارداري‌، اندازه‌گيري‌ هورمون‌ها در خون‌، و پاپ‌ اسمير، ضروري‌ هستند. امكان‌ دارد كارهاي‌ تشخيصي‌اي‌ كه‌ نياز به‌ جراحي‌ دارند، مثل‌ لاپاروسكپي‌ يا هيستروسكوپي‌، نيز توصيه‌ شوند.
ممكن‌ است‌ با عمل‌ جراحي‌، دهانه‌ رحم‌ گشادشده‌ و با كورت‌ ديواره‌ داخلي‌ رحم‌ كورت‌ كشيده‌ مي‌شود.
درمان‌ بيماري‌ زمينه‌ساز در صورت‌ وجود 
روان‌ درماني‌ يا مشاوره‌ در صورتي‌ كه‌ قطع‌ قاعدگي‌ ناشي‌ از استرس‌ باشد.
زمان‌هاي‌ قاعدگي‌ خود را يادداشت‌ نماييد تا اگر قاعدگي‌ مجدداً قطع‌ شد، زودتر تشخيص‌ داده‌ شود.

داروها:
از پروژسترون‌ و يا استروژن‌ مي‌توان‌ جهت‌ درمان‌ و نيز تشخيص‌ استفاده‌ نمود. جنبه‌ تشخيصي‌ درمان‌ پروژسترون‌ اين‌ گونه‌ است‌ كه‌ پروژسترون‌ قطع‌ شود و خونريزي‌ قاعدگي‌ رخ‌ دهد، معلوم‌ مي‌شود كه‌ دستگاه‌ تناسلي‌ فعال‌ است‌.
امكان‌ دارد براي‌ درمان‌ بيماري‌ زمينه‌ساز از د