سوزي را در آوريد از دويدن شخص در حال سوختن جلوگيري كنيد.

ارزيابي بيمار: علائم حياتي و شوك و...را كنترل وعمق و وسعت و وخامت سوختگي را بررسي كنيد. 

درمان سوختگي:
1- بيمار را روي سطحي از بدن كه سوختگي وجود ندارد يا كمترين سطح سوختگي را دارد دراز كنيد.
2- وسائل آلوده كننده را از بدن مصدوم جدا كنيد.
3- لباس هاي چسبيده به محل زخم را هرگز جدا نكنيد.
4- توسط آب خنك و تميز محل سوختگي را شستشو دهيد.
5- محل زخم را با گاز استريل پانسمان كنيد.
6- اگر بيمار قادر به نوشيدن است و زمان كافي داريد بر اساس جدول زير مايعات به مصدوم بنوشانيد. 
 بزرگسالان5/0ليوان ، بچه هاي12-1 سال25/0ليوان ، كمتر از يكسال 125/0ليوان

تذكر:در سوختگي با قير بلافاصله منطقه را با آب سرد خنك كنيد.قير را هرگز بر نداريد سپس اقدامات اوليه ذكر شده فوق را بعمل آوريد.از جدي ترين نوع سوختگي ها بوده كه در سطح كم و عمق زيادتري بدن را دچار سوختگي مي نمايد.
حذف عامل سوختگي:لباس هاي آلوده را در آورده و محل را با آب فراوان شستشو دهيد.

ارزيابي بيمار:علائم حياتي ، شوك و ... را كنترل وعمق و وسعت و وخامت سوختگي را بررسي كنيد.

درمان سوختگي : درمان اين نوع سوختگي عبارت از شستشوي موضع با آب فراوان حداقل بمدت 20 تا 30 دقيقه و سپس اقدامات درماني بايد همانند سوختگي با حرارت بعمل آيد.
انتقال مصدوم: مصدوم را در صورت امكان به اولين مركز درماني منتقل كنيد.

تذكر: در صورت آلوده شدن چشم با مواد شيميايي بهترين كار شستشو با آب فراوان است.دقت كنيد تا در موقع شستشو آب مصرف شده از جانب بيروني چشم خارج شود تا چشم مقابل را آلوده نكند.در صورت وجود جسم خارجي در چشم با نوك دستمال تميز آن را به آرامي خارج كنيد بعد از شستشوي چشم را با گاز استريل پانسمان و مصدوم را منتقل كنيد.اين نوع سوختگي داراي عمق زيادي است و به بافت هاي داخل بدن صدمه مي زند.
اقدامات امدادي در اين نوع سوختگي عبارتند از:
حذف عامل سوختگي: توسط يك وسيله عايق مصدوم را از جريان برق جدا كنيد.

ارزيابي بيمار: علائم حياتي ، شوك و ... را كنترل وعمق و وسعت و وخامت سوختگي را بررسي كنيد.

درمان سوختگي : محل ورود خروج برق را پانسمان و اقدامات امدادي شبيه سوختگي با حرارت را به عمل آوريد. 
انتقال: مصدوم را در اسرع وقت به اولين مركز درماني منتقل كنيد.توسط دو نوع اشعه سوختگي ايجاد مي گردد:
1- اشعه خورشيد
2- تشعشات اتمي

در مورد تشعشات اتمي ابتدا محافظت خود امدادگر از خطر تشعشات و ثانيا رفع آلودگي مصدوم و درصورت امكان ارائه كمكهاي اوليه سوختگي با حرارت مد نظر قرار مي گيرد و در مرحله آخر انتقال مصدوم به مركز درماني انجام مي پذيرد. اطلاعات بيشتر را در قسمت دفاع اتمي و امدادرساني در دفاع اتمي دنبال كنيد.

تذكرات:
1- روش برآورد عمق و وسعت و وخامت سوختگي را به خوبي فراگيريد.
2- در مورد سوختگي هاي وخيم كمك هاي اوليه را سريعا انجام و مصدوم را در اسرع وقت به مركز درماني انتقال دهيد.
3- اگر لباس به محل زخم چسبيده است لباس هاي اطراف زخم را بريده و از بدن خارج كنيد ولي به محل زخم دست نزنيد.
4- هرگز براي سرد كردن محل از يخ استفاده نكنيد.
5- به آب مصرفي جهت افزايش سرماي آن نمك اضافه نكنيد.
6- كمك هاي اوليه در مورد سوختگي هاي شديد بايد سريعا انجام گيرند.
7- نارسائي تنفسي و شوك احتمالي را سريعا كنترل نمائيد(بخصوص در سوختگي ها بوسيله برق).
8- در سوختگي با مواد شيميائي استفاده از ماده خنثي كننده هيچ امتيازي به شستشوي با آب فراوان ندارد.لذا ازاستفاده از آنها خودداري گردد و حتما از آب تميز استفاده كنيد.<?xml version='1.0' encoding='UTF-8' standalone='yes' ?><html><body><a class="text" href="w:text:48.txt">مسموميت ها ي گوارشي</a><a class="text" href="w:text:49.txt">مسموميتهاي تنفسي</a><a class="text" href="w:text:50.txt">مسموميتهاي تماسي</a><a class="text" href="w:text:51.txt">مسموميتهاي تزريقي(گزش و گاز گرفتگي)</a></body></html>وقتي ماده سمي از راه دهان وارد بدن مي شود با توجه به قدرت و نوع سم مصرف شده ، بعد از مدتي شروع به ايجاد علائم و نشانه هايي در شخص مي كند كه اين علائم با توجه به نوع سم ، نسبت سم مصرفي به جثه شخص و طول مدتي كه سم خورده شده متغير است. در محيط ما مواد بسياري وجود دارند كه مي توانند موجب مسموميت از راه گوارشي گردند ، اين مواد به پنج دسته قابل تقسيم مي باشند و عبارتند از :
الف) مسموميت غذائي
ب) مواد شيميايي سوزاننده
ج) داروها
د) مواد نفتي
ه ) گياهان سمي
 
در هنگام مسموميت با هر كدام از مواد ، علائم خاص آن ظاهر مي شود كه ما مي توانيم تا حدودي نوع سم رااز روي علائم تشخيص دهيم. لازم به ذكر است كه بيشترين موارد مسموميت گوارشي بوسيله داروهاي موجود در خانه و نيز مواد نفتي ايجاد مي شود ، به همين علت بايد در مورد نگهداري مواد مذكور دقت عمل بيشتري بعمل آورد.

 كمكهاي اوليه :
اصول كلي اين اقدامات بر اساس بازكردن راههاي هوايي و برقرارنمودن تنفس ، گردش خون و رقيق كردن سم بدون تلف كردن وقت و رساندن مريض به مركز پزشكي مجهز مي باشد. البته چگونگي انجام اين موارد در حالتهاي مختلف فرق مي كند . بعنوان مثال كمكهاي اوليه براي شخصي كه هوشيار است و با ما همكاري لازم را دارد با فرد غير هوشيار فرق مي كند و ما نمي توانيم همان اقدامي را كه براي فرد هوشيار انجام مي دهيم براي فرد غير هوشيار نيز انجام دهيم . براي اختصار مطلب در اينجا  فقط  طريقه برخورد با مسموم هوشيار را ذكر مي كنيم : 
1- از باز بودن مجاري تنفسي ، برقراري تنفس و ضربان قلب اطمينان حاصل كنيد.
2- بوسيله واداركردن مسموم به خوردن مقداري آب يا شير سم را رقيق كنيد.
3- مريض را وادار به استفراغ كنيد . البته توجه داشته باشيد كه اين كار را در مواقع مسموميت با نفت و مواد اسيدي و قليايي انجام ندهيد.
4- وضعيت بيمار بايد بگونه اي باشد كه از برگشت مواد استفراغ شده به داخل ريه ها جلوگيري كند.گازهاي سمي اساساً منواكسيد كربن و گازهاي جنگي و بخارهاي ناشي از مايعات فرار (چون نفت، بنزين، مايعات سبك، سريشهاي پلاستيكي، سقز و رنگها) مي باشند كه سالانه تلفات جاني زيادي دراثر مسموميت را فراهم سازند بعنوان مثال :
1- منواكسيد كربن و دي اكسيد كربن ناشي از سوختن ذغال (در كرسي و بخاري) و يا اگزوز ماشينها.
2- گازهاي آمونياك و دي اكسيد گوگرد و كلر مورد مصرف در يخ سازيها و تصفيه آب.
3- گازهاي بيهوش كننده مثل اتر، كلرفرم، اكسيد نيترو و غيره.
كه هركدام از اين مواد با توجه به نوع و مقدار مصرف موجب ايجاد علائم خاصي مي شوند. سوزش چشم و گلو از مشخصات بارز از اين سمها است.

 كمكهاي اوليه :
كمكهاي اوليه كه براي اين مسموميتها انجام مي گيرد عبارتند از :
دور كردن مسموم از منبع سم
برقراي و كنترل تنفس 
شل كردن لباسهاي شخص مسموم 
انتقال به مركز درماني 

توجه : بدليل خطر مسموميت امدادگر، در صحنه آلوده به گازهاي سمي حفاظت شخصي در جلوگيري ازمسموميت تنفسي حائز اهميت است.در روزگاران کهن این دانش بر مردم ناشناخته بود، و بیماری‌ها را برآمده از عوامل فراطبیعی می‌دانستند، و برای درمان آنها به سحر و جادو دست می‌یازیدند. یونانیان در پیشرفت این دانش نقش به‌سزایی داشتند. دانشمندانی از جمله بقراط، ارسطو و جالینوس از مروّجان اصلی این علم در یونان باستان بودند.

همگام با پیشرفت سایر علوم، روش علمی بنیانهای علم پزشکی را دگرگون نمود. پالایش مداوم دانسته‌ها و اطلاعات به همراه اکتشافات متعدد در رشته‌های علوم پایه پزشکی به علم نوین پزشکی منجر گردیده‌است. این علم اگرچه پایه‌های خود را از دانسته‌های گذشته گرفته‌است و هنوز نیز از علوم سنتی به عنوان منبع استفاده می‌کند ولی روش آن مبتنی بر استانداردهای سخت علمی است.

در حال حاضر به دلیل گسترده شدن دانش پزشکی علاوه بر پزشکی عمومی، علم پزشکی به رشته‌های تخصصی و فوق تخصصی فراوان تقسیم گردیده‌است و همچنین ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با رشته‌هایی مانند داروسازی، فیزیوتراپی، علوم آزمایشگاهی، پیراپزشکی دارد.سمهاي جذب شونده از طريق پوست معمولاً موجب تحريك يا آسيب محل جذب مي شوند . هرچند دربعضي موارد ممكن است سم با آسيب كم يا بدون آسيب جذب پوست شود اما چنين مواردي نادراست.
براي تعيين نوع سم مي توان از خود مسموم كمك گرفت و يا وسايل موجود در اطراف مسموم را جهت يافتن نوع سم بررسي كرد.
 در برخورد با چنين مسمومي، فرد رااز منشاء سم دور كرده و محل با استفاده ازآب شستشو داده شود سپس لباس هاي الوده فرد مصدوم را درآورده و پس از شستشوي دوباره مسموم به مركز درماني منتقل گردد.شايع ترين و بيشترين نوع مسموميت تزريقي، گزيدگي توسط حشرات و خزندگان مي باشد كه موجب مسموميتهاي خفيف و شديد در افراد مي شوند . بخصوص در كشور ما كه با وضع جغرافيايي خاص خود و اختلاف جوي داراي جانوران سمي فراوان و گوناگوني است كه شناسائي آنها براي پيشگيري و درمان ضروري است . انواع حيوانات مثل عنكبوتها - مارها – كرمها و حشرات مختلف مي توانند موجب ترشح سم شوند كه در بسياري موارد چندان خطرناك نيستند.
با وجود اين در بعضي موارد ممكن است موجب عوارض خاصي شوند.
به دنبال گزش حيواناتي مثل زنبور ، عنكبوت، عقرب ، مار يا برخي از موجودات دريايي بسيار خطرناك و كشنده مي باشد. علت مرگ ممكن است اثرات مستقيم ماده سمي بر روي بدن يا بروز حساسيتي شديد (آنافيلاكسي) باشد.
در برخي نيز علت مسموميت مي تواند ورود دارو يا سموم مختلف به بدن توسط اجسام از جمله سر سوزن باشد.
(مثل تزريق داروي اشتباه مقادير بيش از حد و غير مجاز دارو ، تزريق زياد دارو هاي مخدر و غيره) مسموميت تزريقي به علت ورود سم به داخل بافت هاي بدن يا خون ، از خطرناك ترين انواع مسموميت است و در بعضي مواد به سرعت باعث مرگ فرد مي باشد.
 يك امدادگر در برخورد با فردي كه مورد گزش حشره يا خزنده اي قرار گرفته است ابتدا بايد برآوردي از وضعيت و علائم ايجاد شده در شخص مسموم نموده و ميزان شدت و حدت آنرا حدس بزند تا بتواند اقداماتي را كه براي مسموم لازم است انجام دهد.

راهنماي كلي جهت اجتناب از بندپايان سمي 
1- با عادات و صفات بندپايان سمي آشنا شويد.
2- مزاحم حشرات يا آشيانه آنها نشويد.
3- هنگام اطراق در صحرا , لباسهاي مناسب و بسته بپوشيد.
4- لباس هاي رنگي و روشن , حشرات را جلب مي كنند.
5- از مصرف خوش بو كننده ها نظير ادكلون , اَفترشيو و اسپري مو اجتناب نماييد.
6- وقتي در صحرا هستيد , از مواد دور كننده حشرات استفاده كنيد.
7- تا شناسايي كاملي از حشره پيدا نكرديد , هرگز آنرا لمس نكنيد.<?xml version='1.0' encoding='UTF-8' standalone='yes' ?><html><body><a class="text" href="w:text:53.txt">اثرات خونريزي در بدن</a><a class="text" href="w:text:54.txt">دستگاه گردش خون</a><a class="text" href="w:text:55.txt">علائم ونشانه هاي خونريزي</a><a class="text" href="w:text:56.txt">انواع خونريزي</a><a class="text" href="w:text:57.txt">كمكهاي اوليه در خونريزي ها</a><a class="text" href="w:text:58.txt">روشهاي مهار خونريزي</a><a class="text" href="w:text:59.txt">خونريزي خارجي</a><a class="text" href="w:text:60.txt">خونريزي داخلي</a></body></html>اثرات كلي از دست رفتن خون عبارتند از:
1 - از دست رفتن گلبول هاي قرمز به كاهش اكسيژن رساني به بافتها منجر مي شود.
2 - كاهش در حجم خون سبب كاهش فشار خون ميشود.
3 - سرعت پمپاژ قلب جهت جبران فشار خون كاهش يافته، افزايش مي يابد.
4 - كاهش در قدرت ضربان قلب.

خونريزي هاي خفيف و آرام معمولا بي خطر بوده و علائم عمومي ايجاد نمي كنند.
عدم رسيدگي فوري در خونريزي هاي متوسط(كه تا حدود 1 ليتر خون از دست مي رود)، منجر به بروز حالت شوك مي شود.

در خونريزي هاي شديد، امكان بروز مرگ در عرض چند دقيقه نيز وجود دارد.دستگاه گردش خون از مهمترين سيستمهاي بدن ميباشد كه از سه جزء اصلي زير تشكيل شده است:
قلب
رگها
خون 
وظيفه اين دستگاه انتقال مواد غذائي واكسيژن به سلولهاي بدن وهمچنين انتقال مواد دفعي ودي اكسيد كربن سلولها به اندامهاي دفعي مي باشد.به صورت واكنشي و براي جبران خون از دست رفته، خون كمتري به قسمتهاي كم اهميت تر مثل پوست، مي رسد و به همين دليل رنگ پريدگي پوست و مخاطها جزو علايم شايع خونريزي است. در مراحل اوليه و يا  خونريزي هاي خفيف به جز رنگ پريدگيهاي مختصرپوست و افزايش تعداد ضربانقلب علايمي ديده نميشود ولي با افزايش شدت خونريزي علايم زير ظاهر ميشود:
1-  تشنگي
2- ضعف،  بي حالي،بي قراري و پرخاشگري
3- تند شدن ضربان قلب و ضعيف شدن نبضهاي محيطي
4- عرق سرد روي پيشاني
5- تنفس سريع و سطح
6- تهوع و استفراغ
7- افت فشار خون
8- خواب آلودگي
9- احساس سبكي سر، سرگيجه و سردي پوست
10- احساس سرما
11- وجود علايم خاص خونريزي در ارتباط با بعضي از قسمت هاي بدن مثلا خونريزي جمجمه، درون قفسه سينه يا شكم و…          
12- مشاهده خروج خون از زخم در موارد خونريزي خارجي

نکته: به خاطر كاهش رسيدن خون اكسيژن دار به مغز، فرد دجار خواب آلودگي، گيجي، سياهي رفتن چشمها و يا اضطراب و بي قراري مي شود.با توجه به نوع عروق آسيب ديده، خونريزيها به سه دسته تقسيم مي شوند:
خونريزي سرخرگي:
اين نوع خونريزي به دليل سرعت زياد جريان خون به صورت جهنده و با فشار زياد است.رنگ خون به دليل محتواي اكسيژن بالا قرمز روشن است. 
اين نوع خونريزي به آساني مهار نميشود. درموارد قطع عضو به دليل ضربه ممكن است سرخرگ به طور كامل و شديد منقبض شده و خونريزي قطع گردد.

خونريزي سياهگي:
سياهرگها شامل خون تيره بوده و جريان خون در آن آرام است و در نتيجه اين نوع خونريزي بدون جهت و فشار بوده و آسانتر از خونريزي سرخرگي مهار ميشود. يك خطر جدي خونريزي سياهرگي، ورود هوا (مكش هوا ) به درون خون و بروز مرگ ناگهاني است. اين موضوع خصوصا در مورد خونريزي از سياهرگهاي بزرگ گردني صادق است. گر چه خون از درون سياهرگهاي آسيب ديده بدون جهش خارج مي شود و ميتوان با فشار ملايم آنرا مهار كرد، ولي در موارد آسيب به سياهرگهاي بزرگ امكان وقوع خونريزي شديد و غير قابل مهار وجود دارد. 

خونريزي مويرگي:
خون موجود در مويرگ ها مخلوطي از خون سرخرگي و سياهرگي است. خون معمولا از زخم نشت مي كند و مقدار خون از دست رفته نيز كم است. معمولا فشار روي زخم براي مهار خونريزي كفايت مي كند و در بسياري مواقع حتي بدون درمان، روي زخم خودبه خود لخته مي بندد و خونريزي مهار ميشود. در اين نوع خونريزي خطر عفوني شدن زخم بيشتر از خطر از دست رفتن خون مطرح است. 

باتوجه به كانون خونريزي، خونريزيها به دو دسته تقسيم مي شوند:
خونريزي داخلي:
در خونريزي داخلي،خون از درون عروق خارج شده، ولي داخل بدن باقي ميماند.يعني خون به درون حفرات بدن مثل شكم، قفسه سينه، جمجمه و … مي ريزد. اين نوع خونريزي را با چشم نمي توان ديد و تشخيص آن مشكل است.

خونريزي خارجي:
در خونريزي خارجي، خون از بدن خارج شده و بيرون مي ريزد و غالبا نتيجه ي بريدگي، جراحت جنگي و شكستگيهاي باز استخوان ها ايجاد مي شود.

علل خونريزي ها:
از علل خونريزي خارجي مي توان آسيبهاي ناشي از تصادفات، ضربه ها، بريدگي 